3 misvattingen over leren en presteren

Rinke Huisman

Weet jij nog wat de hoofdstad is van Wit-Rusland en hoeveel liter er in een kubieke decimeter past? En welke twaalf landen zaten er ook alweer bij de invoering van de euro in 2012? Mocht je al deze vragen juist kunnen beantwoorden dan is je algemene kennis nog goed op peil, bravo!  

Nu gaan deze feitjes nog over theoretische kennis, maar met vaardigheden is dit net zo. Niemand blijft goede salesgesprekken voeren als hij het na de training niet meer toepast. En leiderschapskwaliteiten ontwikkel je ook niet in een vastomlijnde periode. Bovendien zijn er altijd weer nieuwe inzichten die je mee moet nemen om een gedegen actueel leertraject aan te bieden.

 

#1 Presteren is niet hetzelfde als leren

Het klinkt misschien gek, maar leren is geen logisch vervolg van presteren. Daar waar presteren vooral gericht is op snelle resultaten op de korte termijn, hebben we het met leren over het effect wat op de lange termijn en in nieuwe situaties plaatsvindt. Een valkuil die vaak voorkomt is dat de focus van de leerstof ligt op het nu en er te weinig tijd wordt besteed aan de houdbaarheid hiervan. 

Wanneer je bijvoorbeeld alle oefeningen over één onderwerp bundelt op één moment, heeft iemand snel de illusie van competentie: ik maak snelle vorderingen en voel me comfortabel bij wat ik oefen, dus ik presteer! En dat klopt misschien ook wel. Maar wanneer je de betreffende kennis of vaardigheid voor een bepaalde tijd niet meer aanbiedt, raakt deze snel weer in de vergetelheid en zakken de prestaties ook weer in. Het vergeten speelt hierin een belangrijke rol. 

#2 Herhaling werkt niet altijd 

We kunnen de snelheid van ons vergeetproces vertragen door vaker te oefenen op een net iets moeilijker niveau. Hiermee wil je iemand confronteren met het eigen ‘vergeten’: dat je net iets harder moet nadenken om hetzelfde te bereiken. Zo train je het geheugen, de opgeslagen kennis en vergroot je de kans op succes op de langere termijn. Het model van de vergeetcurve pleit hier dan ook voor een spreiding van leermomenten over een langere periode en met veel herhaling. Maar wacht hier niet te lang mee, de grafiek laat zien dat je het liefst in dezelfde week al het eerste herhalingsmoment moet laten plaatsvinden. Er schuilt wel een gevaar in deze confrontatie. Iemand moet over de juiste voorkennis en vaardigheden beschikken om het vergeten aan te vallen. Is dit niet aanwezig, dan werkt het averechts. De cognitieve belasting wordt overschreden en het voelt alsof je hebt gefaald. 

#3 Proberen is niet genoeg

Nog een misvatting die genoemd moet worden: proberen is niet genoeg om te kunnen leren (en dus presteren). Vaak wordt inspanning, ‘het proberen’ op een verkeerde manier geprezen: “Je hebt het goed geprobeerd”, “Je inzet was super!”. Dit kan iemand demotiveren of zelfs ‘lui’ maken. Het probleem is dat meer tijd en energie ergens insteken je niet per definitie verder brengt. Dit wordt duidelijk aan de hand van de volgende inspanningsmatrix. 

We kunnen 4 soorten inspanning onderscheiden:

  • Lage inspanning – hierbij is de taak eenvoudig, het aantal fouten nihil en zijn er geen skills of kennis nodig om de taak te volbrengen. Je wordt niet uitgedaagd, je komt niet in een learning stretchzone en er vindt dus geen groei plaats.
  • Ineffectieve inspanning – dit is een moeilijke taak (boven je prestatie plateau), maar omdat er geen kennis is of goed gebruik gemaakt wordt van vervaardigde skills, is er een hoog foutenpercentage en lukt het niet om de taak succesvol te volbrengen. Met als gevolg dat men constateert dat dit onhaalbaar is en terug wil naar de learning comfortzone.
  • Prestatie-inspanning – je presteert hierbij op het hoogste van je kunnen met goed gebruik van je kennis en skills, maar de taak is je bekend en relatief eenvoudig. Eerder heb je al geleerd van je fouten, je bent nu master van deze taak. Alleen vindt er geen groei plaats, je wordt er niet beter in.  
  • Effectieve inspanning – het gaat hier om een moeilijke taak boven je prestatie plateau. Natuurlijk maak je dan veel fouten, maar omdat je ook de kennis en skills effectief gebruikt, rek je je learning capaciteit op en zal er daadwerkelijk groei plaatsvinden. 

Bedenk wel dat je je echt niet altijd in het gebied van de effectieve inspanning hoeft te bevinden. Soms is het heerlijk om een prestatie-inspanning te leveren of met lage inspanning de dag door te komen. Wil je daadwerkelijk groeien en ergens beter in worden? Dan kom je er niet alleen maar door er energie en tijd in te steken. Heel veel uren maken, zonder doelbewust oefenen of het verwerken van feedback brengt je niet verder. Je moet jezelf steeds opnieuw afvragen: wat heb ik nodig om beter te worden?



Ervaar onze online academy

Benieuwd wat Hubper voor jouw organisatie kan betekenen? Vraag vrijblijvend een demo aan en ontdek alle mogelijkheden van ons online leerplatform.